Tag Archives: συντηρητισμός

Φόβος

Τώρα που τέλειωσε και επίσημα η προεκλογική εκστρατεία, σαν γενικότερη διαπίστωση, μου προξενεί πολύ μεγάλη εντύπωση ό,τι εν έτει 2015 άνθρωποι με πρόσβαση στην πληροφορία και με λειτουργικό νου εκφράζουν φόβους πως είναι δυνατόν από τις εκλογές εντός των πλαισίων μιας αστικής δημοκρατίας, να προκύψουν αναρχικές η ρεβανσιστικές ή κομμουνιστικές κυβερνήσεις (άσχετα από τη στάση που υιοθετεί ο καθένας απέναντί τους, αν δηλαδή τις εκτιμά ή τις αποστρέφεται)! Αυτό ιστορικά δεν έχει συμβεί ποτέ σε εκλογές σε εθνικό επίπεδο, ούτε εντός ούτε εκτός Ελλάδος.1 Και ο λόγος που δεν έχει συμβεί αυτό είναι πολύ απλός και ισχύει σε όλα τα διπολικά πολιτικά συστήματα του δυτικού κόσμου: για να συγκεντρώσει κανείς κυβερνητική πλειοψηφία είναι αναγκασμένος να προσεταιριστεί το λεγόμενο «μεσαίο χώρο», ο οποίος -αν δεν είναι απολιτίκ- διατηρεί συντηρητικά αντανακλαστικά, στην υποψία και μόνο ριζοσπαστικών πολιτικών προτάσεων. Συνεπώς, αν μια πολιτική παράταξη είναι πραγματικά ριζοσπαστική τελικώς δεν καταφέρνει να εκλεγεί, ή αν εκλεγεί τότε κατά συνέπεια δεν είναι ριζοσπαστική. Με λίγα λόγια οι επαναστάσεις γίνονται εκτός κάλπης – αν κάτι γίνει μέσω κάλπης δεν είναι επανάσταση κι ούτε μπορεί να λειτουργήσει ως τέτοια…

Ο παραπάνω ισχυρισμός θα καταστεί αυταπόδεικτα προφανής από Δευτέρα, όταν θα διαπιστώσουμε σταδιακά πως ούτε επανάσταση πρόκειται να γίνει, ούτε και καμία τρομερή αδικία θα αποκατασταθεί, τουλάχιστον με ριζοσπαστικό τρόπο… Μετά βεβαιότητος μπορώ να πληροφορήσω τους ανησυχούντες, εντός και εντός Ελλάδος, ότι στην ελληνική κοινωνία καμία ριζοσπαστική – επαναστατική διάθεση δεν έχει ωριμάσει, επομένως να μην περιμένυν δραματικές αλλαγές από την κάλπη της Κυριακής. Για μένα (και αυτό είναι καθαρά προσωπική ελπίδα, που δεν θεμελιώνεται σε ιστορική – κοινωνιολογική έρευνα) θα ήταν ευχής έργον αν τουλάχιστον από Δευτέρα γινόταν έστω ένα μικρό βήμα προόδου ως προς τον τομέα της δικαιοσύνης: απλά να αποκαθίστατο στο συλλογικό μας υποσυνείδητο η έννοιά της και το ότι αυτή είναι διατεθειμένη να λειτουργήσει…

Ωστόσο, διατηρεί το ενδιαφέρον της η διερεύνηση της πηγής του φόβου ορισμένων, όχι απαραίτητα μεγαλοαστών, ότι μια εκλογική νίκη του ΣΥΡΙΖΑ θα ισοδυναμούσε με την άνοδο αναρχικών – κομμουνιστών – ρεβανσιστών στην εξουσία ή με την βενεζουελοποίηση (ή αργεντινοποίηση αν σας βολεύει) της Ελλάδας. Από πού αντλεί την υπόστασή του ένας τέτοιος φόβος, που στον ψύχραιμο παρατηρητή είναι προφανής η χαώδης απόστασή του από την πραγματικότητα;

Οι μόνες πειστικές απαντήσεις που κατάφερα να σχηματοποιήσω κινούντια σε δύο άξονες. Είτε κάποιοι θεωρούν πως έχουν πολλά να χάσουν από μια αλλαγή εξουσίας τέτοιου τύπου, η οποία θα φέρει στην επιφάνεια έναν μηχανισμό με τον οποίο δεν έχουν προλάβει ακόμη να διαπλακούν. Αν όντως ισχύει κάτι τέτοιο, αυτό θα ήταν ένα θετικό στοιχείο για την ειλικρίνεια των προθέσεων του ΣΥΡΙΖΑ. Μένει να αποδειχτεί στην πράξη, κάτι το οποίο είναι εύκολο (και θα συμβεί σχετικά σύντομα).

Είτε κάποιοι από την αστική τάξη διατηρούν τέτοια απόσταση από την καθημερινότητα της Ελλάδας της κρίσης, που τους είναι αδύνατο να θέσουν την κοινωνική και πολιτική πραγματικότητα στις ρεαλιστικές τους διαστάσεις. Από την προσωπική μου εμπειρία έχω τέτοια παραδείγματα, ακόμα και από άτομα όχι απαραίτητα υψηλότατων εισοδημάτων· όμως σε κάθε περίπτωση πρόκειται για άτομα είτε προκατειλημμένου, είτε ανύπαρκτου κοινωνικού και πολιτικού προβληματισμού. Δεν αποτελούν απαραίτητα το γραφικό ακροατήριο της επιχειρηματολογίας τύπου Γεωργιάδη, ωστόσο διακατέχονται από έναν εγγενή φόβο έναντι της προοδευτικότητας και από συντηρητικά αντανακλαστικά.2

Η περίπτωσή τους δείχνει πως παρά το ότι ζούμε στην εποχή της πληροφορίας και της Εικόνας, φύεται ακόμη το φαινόμενο «Μαρία Αντουανέτα», δηλαδή της εντελώς παραμορφωμένης εικόνας της κοινωνίας. Κάποιοι άνθρωποι, απασχολημένοι και χορτασμένοι καθώς είναι στον κόσμο τους, αδυνατούν να φανταστούν το επίπεδο ανέχειας στο οποίο έχουν φτάσει σημαντικά τμήματα της κοινωνίας μας. Αυτό θα πρέπει να το έχουν πολύ καλά στο μυαλό τους τα κατώτερα στρώματα, όταν πολλές φορές βιάζονται να υιοθετήσουν ή να στηρίξουν αιτήματα και νουθεσίες της ανώτατης – άρχουσας τάξης.

Για να το θέσω πιο ωμά, ο χορτάτος δικαιολογείται να μην καταλαβαίνει τον πεινασμένο, γιατί έχει απωλέσει προ πολλού (ή ίσως δεν έχει αισθανθεί ποτέ) το αίσθημα της πείνας. Ο πεινασμένος όμως, δικαιολογείται να ακολουθεί τις συνταγές του χορτάτου, κόντρα στην πείνα του;

  1. Ακόμα και την εκλογή Αλιέντε στη Χιλή ή την ανάδειξη του Τσάβες, ούτε οι ΗΠΑ δεν τις χαρακτήρισαν με τόσο καταστροφολογικά επίθετα όσο αυτά που έχει υιοθετήσει μέρος της ελληνικής αστικής τάξης εναντίον του ΣΥΡΙΖΑ []
  2. Εδώ εντάσσονται και άτομα κοντά στον σημερινό κύκλο εξουσίας που τελικά πιστεύουν την προπαγάνδα περί αναρχοΣΥΡΙΖαίων που οι ίδιοι ενσυνείδητα έχουν καλλιεργήσει… []

Αν επιχειρήσουμε μία ανάγνωση της στάσης των πολιτών τούτες τις άγριες μέρες παρατηρούμε πως κάποιοι έχουν μετεξελίξει τη δειλία τους σε φθόνο για τον άλλο. Είναι το απαύγασμα της μικροαστικής αποξένωσης από το θάνατο και το συνάνθρωπο… Η δειλία του ανθρωπάκου1 που κρύβεται όταν του κόβουν δικαιώματα και χαίρεται να βλέπει να κόβονται και από τους απόκληρους… Γιατί οι απόκληροι πρέπει να έχουν λιγότερα δικαιώματα από τον ανθρωπάκο ώστε εκείνος να μένει ευχαριστημένος με ό,τι έχει…

Δεν είναι μόνο η αποικείωση της Ύπαρξης του Άλλου… Αυτό το ξεπεράσαμε. Είναι ο φθόνος που κάποιος τολμά όταν εμείς σερνόμαστε υποταγμένοι… Ο Άλλος, και ειδικά ο απόκληρος, δεν έχει δικαίωμα να διεκδικεί δικαιώματα, ούτε να θυσιάζεται για τις ιδέες του… Ούτε καν του αναγνωρίζεται το δικαίωμα στη διεκδίκηση ακόμα και σε κατοχυρωμένα δικαιώματα που συναντούν την άρνηση του Κράτους.

Ο ανθρωπάκος απαιτεί από τους άλλους υπακοή και δειλία σαν εκείνη που αυτός επέλεξε για τον εαυτό του. Ο ανθρωπάκος ειρωνεύεται κάθε αντίσταση, αρνείται την αξία του Άλλου σε δικαιώματα, απαξιώνει τη διαφορετική αντίληψη, εξορίζει σε υπάθρωπη ιδιότητα όπως επιλέγει διαφορετική στάση.

Δεν είναι απλά συντηρητικός. Είναι το είδος της φίλαυτης αδιαφορίας συντηρητισμού που αποφεύγει εκούσια να δει την αλήθεια, να αναζητήσει στον αγώνα του άλλου έναν δρόμο διαφυγής. Τρέμει στην ιδέα να αλλάξει κάτι από εκείνα που έχει σταθμισμένα στο μυαλό του. Τα αισθάνεται σαν ανισορροπία. Κρύβει πίσω από τον αγώνα των άλλων την ευκαιρία να αρπάξει τους καρπούς της νίκης, αλλά όσο εκείνοι αγωνίζονται τους λοιδορεί.

Φορτώνει τις δικές του αδυναμίες, τη δική του ηττοπάθεια στον Άλλο, στο παιδί, στον αρνητή… Όσα δεν άλλαξε σε τόσα χρόνια, και ταυτιζόμενος με το βασανιστή του, τα χρεώνει σε σταθερότητα και ισορροπία.

Πηγή: Δήμος Χλωπτσιούδης

  1. Βλ. σχετ. Βίλχελμ Ράιχ, Άκου Ανθρωπάκο []