Daily Archives: 11/12/2013

Η αταξική δικαιοσύνη των ισχυρών

Η πραγματικότητα είναι αμείλικτη: η ανθρωπιστική κρίση παίρνει τέτοιες διαστάσεις (καθώς ο χειμώνας σφίγγει, οι πυρκαγιές και οι θάνατοι συνεπεία της επανεμφάνισης της θέρμανσης με τζάκια, μαγκάλια κλπ αυξάνονται με ρυθμούς πρωτόγνωρους για τη μεταπολεμική Ελλάδα) που πλέον η κυβέρνηση δεν μπορεί να την αγνοήσει. Η ανάγκη για τη διαχείρισή της υπερβαίνει τις διαστάσεις του πολιτικού κόστους, καθώς η ανθρωπιστική κρίση μπορεί να εξελιχθεί σε χιονοστοιβάδα που θα παρασύρει μαζί της όχι απλώς την κυβέρνηση, αλλά ολόκληρη την κοινωνία.

Η σπασμωδική αντιμετώπιση της κατάσταση με τις κυβερνητικές εξαγγελίες ύφους “ούτε ένα σπίτι χωρίς ρεύμα”, δε φανερώνει απλώς μία κυβέρνηση ανίκανη να αντιδράσει με πολιτική παρά μόνο με επικοινωνιακούς χειρισμούς. Η πρόταση επιβολής οριζόντιου τέλους 50 λεπτών σε όλους τους καταναλωτές για να καλύψει την επανασύνδεση του ηλεκτρικού στις ευαίσθητες πληθυσμιακές ομάδες, αποδεικνύει την συνεχή προσπάθεια του εξουσιαστικού συστήματος να εμπεδώσει στην κοινωνία μια νέα έννοια δικαιοσύνης, την αταξική δικαιοσύνη του ισχυρού.

Herbert Sandberg, χαρακτικό1 Η έλλειψη ταξικής αναλογικότητας στον επωμισμό του κόστους της απαραίτητης κοινωνικής πολιτικής προφανώς δεν υποδηλώνει την κομουνιστικοποίηση της κοινωνίας μας! Φανερώνει απλώς τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονται οι οικονομικά ισχυροί την έννοια της αναλογικότητας αλλά και της κοινωνίας της ίδιας: το βάρος θα πρέπει να πέσει στους πολλούς. Εξάλλου, οι ισχυροί θεωρούν τους εαυτούς τους υπεράνω και έξωθεν της κοινωνίας. Τους φαίνεται λογικό λοιπόν να αναλαμβάνουν ίσο μερίδιο με το πόπολο στην αποπληρωμή του κοινωνικού κόστους – δεν τους φαίνεται εξίσου λογικό όμως να απολαμβάνουν και τις ίδιες αποδοχές ή επίπεδο διαβίωσης με την υπόλοιπη κοινωνία…

Αυτό το έλλειμα δικαιοσύνης, παράλογο στην ουσία του, δεν μπορεί να εμπεδωθεί στην κοινωνία παρά μονάχα με τη χρήση παραλογισμού: οι αντιδρώντες στην έλλειψη κοινωνικής αναλογικότητας βαφτίζονται από το εξουσιαστικό σύστημα λαϊκιστές, άπονοι, μη συμπάσχοντες προς τους ασθενέστερους… Το ίδιο το σύστημα που δημιούργησε και εντείνειτην κοινωνική ανισότητα, εγκαλεί όσους αντιδρούν στην ανισότητα αυτή χρεώνοντάς τους ότι αντιδρούν στην καταπολέμιση της ανισότητας! Ο παραλογισμός αυτός είναι ο ίδιος που κινεί τη σκέψη του Υπ. Υγείας όταν αυτός καταλογίζει έλλειψη ενδιαφέροντος για το δημόσιο σύστημα υγείας σε όσους αντιδρούν στη νομοθέτηση ασυμβίβαστου στους γιατρούς μεταξύ ιδιωτικών ιατρείων και απασχόλησής τους στο ΕΣΥ (ενώ την ίδια στιγμή ο Υπουργός έχει δηλώσει ευθέως πως ο δημόσιος χαρακτήρας του συστήματος υγείας είναι παρωχημένος και κάνει ότι περνά από το νομοθετικό χέρι του για να το απαξιώσει).

Η αντίδραση της κοινωνίας μα και κάθε ατόμου χωριστά απέναντι σε αυτόν τον παραλογισμό αποτελεί την ελάχιστη πράξη ανθρωπισμού. Ένα σύστημα που προσπαθεί να εδραιωθεί ηθικά σε παράλογες βάσεις δεν μας θεωρεί απλά ηλίθιους αλλά θέτει υπό αμφισβήτηση την ίδια την ανθρώπινη υπόστασή μας. Υπό αυτή την οπτική, το αίτημα για απονομή δικαιοσύνης δεν είναι απλώς κοινωνική αναγκαιότητα, αλλά αγώνας για την επικράτηση του ανθρώπινου έναντι του τερατώδους.

  1. Η εικόνα είναι χαρακτικό του Herbert Sandberg []

Να μην συμφιλιωθούμε με τον παραλογισμό. Και η πιο μικρή υπαναχώρηση απέναντι στην απαξίωση της λογικής ανθρώπινης φύσης, εντάσσει το “πρόσωπο του τέρατος” στην καθημερινότητά μας. Η έλλειψη αντίδρασης και στον παραμικρό παραλογισμό του διπλανού μας, φορτώνει την ανθρωπότητα με μία ακόμη ήττα, της αφαιρεί  λίγη από την ουσία της.